Dlaczego dzieci powinny jeździć na kucykach?

Historia, którą w stajni słyszy się częściej, niż ktokolwiek by chciał

lip 29, 2024

Przychodzi mama z dzieckiem. Dziewczynka ma może sześć, siedem lat. Patrzy na konie z ogromnymi oczami, w których jest wszystko — zachwyt, ciekawość i trochę strachu.

Mama rozgląda się po stajni i po chwili mówi:

„Ale ona nie będzie jeździć na kucyku. Ona przyszła się uczyć. Poproszę normalnego konia.”

To zdanie słyszę bardzo często.

Czasem wprost.
Czasem między wierszami.
Czasem w formie delikatnego: „a nie macie czegoś większego?”

Bo w głowie rodzica często pojawia się bardzo prosty schemat:

kucyk = coś dla maluchów
koń = prawdziwa nauka

I wtedy zaczyna się rozmowa, która wbrew pozorom nie dotyczy wielkości konia.
Dotyczy tego, jak naprawdę uczy się dziecko jeździć konno.

Dlaczego to nie jest kwestia ambicji, tylko ciała dziecka

Dziecko nie jest „małym dorosłym”.

Ma inne proporcje ciała.
Mniejszą siłę mięśniową.
Mniejszą stabilizację.
Inny zakres ruchu w stawach biodrowych.

I to wszystko ma ogromne znaczenie.

Biodra dziecka i szerokość konia

Małe dziecko nie jest w stanie objąć szerokiego konia tak, jak robi to dorosły.

Jeżeli koń jest za szeroki:
– nogi nieprawidłowo się układają
– dziecko traci stabilność
– zaczyna się napinać
– szuka równowagi w złych miejscach

Zamiast uczyć się prawidłowego dosiadu, zaczyna budować kompensacje.

I to jest coś, czego nie widać od razu — ale widać po czasie.

Równowaga i czucie ciała

Kucyk daje dziecku coś bardzo ważnego:

poczucie, że „ogarnia”.

Jest niżej.
Jest węższy.
Ruch jest łatwiejszy do przyjęcia.

Dziecko:
– lepiej siedzi
– lepiej czuje ruch
– szybciej rozumie, co się dzieje

I to jest fundament.

Czy kucyk jest łatwiejszy? Nie zawsze

Tu pojawia się coś, czego rodzice często nie wiedzą.

Kucyki nie są „łatwiejsze”.

Bardzo często są:
– inteligentne
– sprytne
– szybkie w reakcjach
– czasem bardziej „charakterne” niż duże konie

I właśnie dlatego dobry kucyk do nauki to ogromna praca całej stajni.

Taki kuc:
– musi być regularnie jeżdżony
– musi być wychowywany
– musi być korygowany
– musi być prowadzony przez doświadczone osoby

To nie jest „mały koń, który sobie stoi”.

To jest koń, który musi być bardzo dobrze przygotowany do pracy z dziećmi.

Dlaczego coraz mniej stajni ma dobre kucyki

To jest temat, o którym rzadko się mówi wprost.

Utrzymanie dobrego kuca do nauki dzieci jest trudne.

Na dużym koniu może jeździć:

– dziecko
– nastolatek
– dorosły

Kucyk ma ograniczenie — pracuje głównie z dziećmi.

Do tego:
– wymaga ciągłej korekty
– nie może być „puszczony sam sobie”
– potrzebuje regularnej pracy przez doświadczone osoby

Dlatego wiele stajni rezygnuje z kucyków.

Ale to nie znaczy, że to jest dobre rozwiązanie dla dzieci.

Czy dziecko nauczy się gorzej na kucyku?

To jest jeden z najczęstszych lęków rodziców.

„Czy ono się czegoś nauczy na takim małym koniu?”

Odpowiedź brzmi:

nauczy się więcej.

Bo nauczy się:
– równowagi
– czucia ruchu
– stabilności
– świadomego siedzenia

A nie tylko „utrzymywania się”.

Dziecko, które zaczyna na dobrze dobranym kucu, buduje podstawy, które potem przenosi na większe konie.

Dziecko, które zaczyna na za dużym koniu, bardzo często:
– traci kontrolę nad ciałem
– napina się
– zaczyna się bać
– uczy się przetrwania zamiast jazdy

Kiedy dziecko może przejść na większego konia

To nie jest kwestia wieku.

To jest moment, w którym:

– ciało jest stabilne
– biodra pracują swobodnie
– dziecko rozumie ruch konia
– potrafi reagować, a nie tylko siedzieć

I wtedy zmiana konia jest naturalnym krokiem.

Nie przeskokiem.
Nie „awansem”.
Tylko kontynuacją procesu.

A co z dużymi, spokojnymi końmi?

Są konie, które mogą być dobrą alternatywą.

Starsze.
Spokojne.
Z mało obszernym ruchem.

Ale to musi być bardzo świadomy wybór.

Bo duży koń, nawet spokojny, nadal jest:

– szeroki
– wyższy
– trudniejszy do „objęcia” przez dziecko

Dlatego to nie jest rozwiązanie dla każdego.

To nie jest wybór między „lepszym” a „gorszym”

To jest wybór między:

dopasowanym a niedopasowanym.

Kucyk nie jest „gorszy”.

Jest bardziej odpowiedni na danym etapie.

A jeździectwo nie polega na tym, żeby wyglądało poważnie.

Tylko żeby było dobrze zbudowane od początku.

Podsumowanie

Jeżeli dziecko ma wybór i możliwość pracy na dobrze przygotowanym kucu — to jest bardzo często najlepszy początek.

Nie dlatego, że to łatwiejsze.

Tylko dlatego, że to jest bardziej dopasowane do jego ciała, możliwości i etapu rozwoju.

A dobrze zbudowane podstawy zostają na całe życie.

Ksenia Samsel

trener jeździectwa, fizjoterapeutka koni, sędzia jeździectwa PZJ i Working Equitation, coach, praktyk pracy z ciałem i ruchem